Ecologisch groenbeheer

In het Bunder- en Elslooërbos bij Geulle wordt de kwetsbare populatie vuursalamanders beschermd door soortgericht natuurherstel te combineren met verbetering van de waterhuishouding. Door bronbeken en voortplantingsplekken te herstellen én wateroverlast en erosie aan te pakken, wordt gewerkt aan een sterk leefgebied voor de soort én een klimaatbestendiger landschap.

Soort én systeem

Het Bunder- en Elslooërbos is een van de belangrijkste leefgebieden van de vuursalamander in Nederland. De populatie werd vanaf 2008/2009 zwaar getroffen door de schimmelziekte Bsal. Daarnaast vormen hevige regenval, erosie en bezinking een bedreiging voor de voortplantingsplekken.

In 2018-2019 werd daarom het Actieplan Vuursalamander Bunderbos opgesteld. Op basis van terreinbezoeken en deskundigenoverleg werden circa 40 maatregelen geselecteerd. Ruim de helft daarvan is inmiddels uitgevoerd.

De maatregelen bestaan onder andere uit:

• aanleg van beek- en bronpoelen;
• herstel van voortplantingsbiotopen;
• verbetering van bronputten;
• het ontkluizen van beeklopen;
• verbetering van zandvangen.

Water als oplossing

De aanpak wordt inmiddels voortgezet binnen een bredere gebiedsontwikkeling rond de Leukderbeek en het Leukdervoetpad. Gemeente Meerssen, Provincie Limburg en Waterschap Limburg werken samen aan het vasthouden, afremmen en gecontroleerd afvoeren van regenwater.

Hiermee wordt wateroverlast voor inwoners en infrastructuur verminderd én wordt schade aan het leefgebied van de vuursalamander beperkt.

Meten en verbeteren

Monitoring speelt een belangrijke rol in de aanpak. Jarenlang onderzoek heeft inzicht gegeven in de achteruitgang van de populatie en in de kwetsbare voortplantingsplekken. Deze kennis vormt de basis voor maatregelen en helpt om de ontwikkeling van de populatie en het leefgebied te volgen.

Samenwerken

Een sterk element van dit voorbeeld is de combinatie van soortkennis, natuurherstel, waterbeheer en samenwerking. Verschillende overheden en terreinpartijen werken samen aan een gezamenlijke gebiedsopgave.

Zo laat Geulle zien dat een maatregel voor één kwetsbare soort ook kan bijdragen aan bredere doelen op het gebied van klimaatadaptatie, waterbeheer en natuurherstel.